25 Ocak 2014 Cumartesi





Kimi ilahiyatçılara göre zikir ve dualarda belirli bir sayı gözetmek hurafeden ibaret. Peki hadisler ve Kur’an, konuyla ilgili ne söylüyor? Dinimizde ön plana çıkan sayılar bir anlam taşıyor mu?

Kur’an-ı Kerim’de Allah’ı ‘çok’ zikretmemiz emredilir. Aynı şekilde tesbih ve hamd ile meşgul olmamız, Peygamber Efendimiz’e (sas)  salât ü selâm okumamız istenir. Peki bu zikir, tesbih ve salevatlarda sayıların önemi var mıdır yoksa aslolan zikrin akılda ve kalpte karşılık bulması mıdır?

Kâbe’nin 7 kere tavaf edilmesi, namaz tesbihlerinin 33’er kere tekrar edilmesi, hacet için okunan Salat-ı Tefriciye’nin 4444 ile sınırlı tutulması ya da Esma’ül Hüsna zikirlerinde belirli sayıların gözetilmesi, dinimizde ibadet, zikir ve dualarda belirli bir sayı sınırlamasına gidildiğini gösteriyor. Zikir ve dua noktasında sayılara takılıp kalmak kimi ilahiyatçılar tarafından asılsız bir uygulama olarak kabul edilse de, hadislerde sayıların önemini görmek mümkün. Mesela Hz. Aişe’den rivayet edilen bir hadiste,  Peygamberimiz’in (sas) gece teheccüt namazına on defa tekbir, on defa tahmid (elhamdülillah), on defa tesbih (sübhanallah), on defa tehlil (lâ ilâhe illallah) ve on defa istiğfar çekerek başladığı biliniyor. Ayrıca Fatiha Sûresi’nin 7 defa, namaz sonrası tesbihlerinse 33’er defa okunması gerektiği gibi daha da örneklendirilebilecek hadisler bağlamında, zikirlerde sayı takip etmek sünnet olarak da yorumlanabiliyor. Bu açıdan, özellikle zikir ve ibadetlerin Kur’an ve hadislerde sayılarla beraber verilmesi, Allah’ın ve Resulü’nün yalnız nasıl ve ne şekilde ibadet edileceği konusunda değil, ölçüsü konusunda da yol gösterdiği anlamına geliyor. Günde kaç vakit ve her vakitte kaç rekat namaz kılmak gerektiği, ne kadar oruç tutulacağı ve verilecek zekatın miktarı gibi (onlar kadar net çizgilerle çizilmemiş olsa da), zikir ve dualarda da olası ölçüyü ifade ediyor.

Bu durumda mantık gözetmenin pek doğru olmadığını ifade eden Dicle Üniversitesi İlahiyat Fakültesi öğretim üyesi Yrd. Doç. Dr. Mehmet Sait Mermutlu’ya göre verilen sayılar manevi kilit hükmüne sahip. Yani bazı İlahi sırların açılabilmesi için belirli sayıda tesbihin veya salavatın çekilmesi gerekiyor. Bunun yanında dil açısından mükemmel bir yapıya sahip olan Kur’an’da da sayılar büyük önem taşıyor. Cin Sûresi’nin 28’inci ayetinde; “Allah onların nezdinde olup bitenleri ilmiyle çepeçevre kuşatmış ve her şeyi bir bir saymıştır.” ifadeleriyle de belirttiği gibi, Kur’an matematiksel olarak da rastgelelik arz etmiyor.

Hangi sayı nerede geçiyor?
3:Dini kaynaklarda “Allah tektir, teki sever.” hadisinden yola çıkarak 3 sayısı, ilk tek çoğul sayı olması nedeniyle önemli sayılıyor.
7:Kur’an’da 15 kere geçen 7 sayısı, hadislerde ve ibadetlerde de özel olarak vurgulanan sayıların başında. Tavafta Kâbe’nin etrafı 7 kere dönüldüğü gibi Safa ve Merve arasında da 7 kere gidip gelmek gerekiyor. Mina’da şeytana 7 taş atıldığı gibi cehennemin 7 derekesi olması, semanın da 7 kat kabul edilmesi bu sayıyı özel kılıyor. Ayrıca Kur’an’da da bahsedilen menkıbelerde Tufan’a yapılan hazırlığın 7 gün sürdüğü, gemiden uçurulan güvercinin 7 gün boyunca uçtuğu, Firavun’un rüyasında 7 semiz ineğin 7 cılız ineği yediğini görmesi ve Hz. Yusuf’un bu rüyayı 7 bolluk yılı 7 kıtlık yılı olarak yorumlaması da bu sayıyı özel kılıyor.
33 ve 99:Namaz tesbihatlarında 33 sayısı önemli. Müminler namazlarının sonunda tesbihat yaparken “Sübhanallah”, “Elhamdülillah” ve “Allahü Ekber” gibi mübarek kelimelerle Yüce Allah’ı tesbih, senâ ve tâzim ederken bu sayıya riayet ederler. Bu tesbihlerin toplamı ise Esma-i Hüsna’nın da adedi olan 99’a ulaşıyor.
40:Genelde edilecek dualarda asgari sayı olarak kabul ediliyor. Ayrıca Müslim’den rivayet edilen “Fal baktıran falcıya inanmasa da 40 gün namazı kabul olmaz.” ve Ebu Nuaym’dan aktarılan “Helali ve haramı açıklayan 40 hadisi ümmetime bildiren, âlim olarak haşrolunur.” ayetlerinde de aynı şekilde çokluk bildiren asgari sayı olarak geçiyor.
1000: İhlâs Suresi’ni 1000 defa okumanın faziletiyle ilgili de “Kim ki bin kere İhlas Sûresi’ni okursa, kendi nefsini Allah’tan satın almış olur.” hadisi bulunuyor.

Dinde sayıların hikmeti var mı? Sayıların Hikmeti ve dinde önemi.

0 yorum:

Yorum Gönder